Năm 1977, ca can thiệp mạch vành đầu tiên trên thế giới được tiến hành bằng nong bóng. Để duy trì đường kính lòng mạch sau nong, người ta đã nghiên cứu các loại stent mạch vành. Hiện nay, khung stent chủ yếu có 2 loại là thép không gỉ và hợp kim Cobalt – Chrome (CoCr). Để tránh tái hẹp trong stent, các loại thuốc chống tăng sinh được phủ trên bề mặt stent (stent phủ thuốc – drug eluting stent:DES) Các loại stent này có nguy cơ huyết khối trong stent muộn hay gây trở ngại những kỹ thuật chẩn đoán và can thiệp sau đó. Vì vậy, người ta đã nghiên cứu các loại stent tự tiêu. Có hai loại stent tự tiêu được nghiên cứu: polymer và kim loại.
BS Nguyễn Hòang Minh Phương.
1.Stent polymer
Khung stent được tạo thành từ poly – L – lactic acid (PLLA), được hấp thu dần bởi sự thủy phân lactid vào chu trình Krebs. Thời gian hấp thu là 2 năm. Stent đầu tiên loại này là Igaki – Tamai. Stent không phủ thuốc, cho thấy có giảm biến chứng muộn huyết khối trong stent. Hiện nay, stent này không còn sử dụng trong mạch vành, chỉ còn dùng trong can thiệp ngoại biên.
Stent BVS (bioabsorbable vascular solutions): trên khung stent PLLA phủ thuốc everolimus, được nghiên cứu bởi Abbott Vascular. Đây là stent được nghiên cứu nhiều nhất trong can thiệp mạch vành. Các nghiên cứu Absorb đã công bố cho thấy stent BVS có hiệu quả tương đương các stent thuốc hiện nay, và ít biến chứng tái hẹp, tắc stent hơn.
Stent REVA được cấu tạo bằng khung tyrosine – derived polycarbonate – polymer chuyển hóa thành amino acids, ethanol, CO2. Tuy nhiên, các nghiên cứu chưa cho thấy hiệu quả rõ rệt.
Stent BTS (Bioabsorbable Therapeutics stent): khung stent bằng salicylate phủ thuốc sirolimus, quá trình hấp thu sẽ phân giải thành acid salicylic. Thời gian hấp thu 6 -12 tháng. Nghiên cứu về stent này còn ít.
2. Stent kim loại
Gồm hai loại chính là magne và sắt nguyên chất. Đây là hai vi chất chủ yếu của cơ thể nên sẽ được hấp thu từ từ. Các nghiên cứu chưa cho thấy có hiệu quả nổi trội do thời gian hấp thu nhanh (vài tuần), do đó cần cải tiến thêm về cấu trúc và phủ thuốc.
3. Xu hướng sử dụng stent tự tiêu hiện nay:
Can thiệp mạch vành đòi hỏi một stent lý tưởng cần cải thiện dự hậu trước mắt bằng duy trì đường kính lòng mạch tối ưu, ngăn ngừa tái cấu trúc bằng thuốc chống tăng sinh, và sau 6 tháng khi hết vai trò thì các stent còn lưu trong mạch vành có thể gây bất lợi là tạo huyết khối muộn trong stent. Đáp ứng các yêu cầu trên, stent được nghiên cứu nhiều nhất hiện nay là stent BVS phủ everolimus. Trong năm 2015, khoa Tim mạch – Can thiệp tiến hành áp dụng đặt stent tự tiêu (stent BVS) trong điều trị can thiệp mạch vành. Đây là một bước tiến mới nhằm cải thiện dự hậu cho người bệnh./.
Tài liệu tham khảo:
1.John A. Ormiston, Patrick WS. Serruys (2009). Bioabsorbable Coronary Stents. Circ Cardiovasc Intervent. 2009; 2:255-260.
2.Patrick WS. Serruys, Yochinobu Onuma (2012). Bioresorbable scaffolds. Precutaneous Interventional Cardiovascular Medicine – The PCR – EACPI textbook Vol II: 107 – 133.
.